Hỏi đáp

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

1.LÀM THẾ BÀO ĐỂ CHỈNH HÌNH RĂNG

Đầu tiên, bác sĩ chỉnh nha sẽ hỏi bệnh sử, khám lâm sàng, lấy dấu nghiên cứu, chụp ảnh ngoài mặt và trong miệng và chụp phim tia X để đánh giá các chỉ số sọ mặt. Tập hợp tất cả các dữ kiện này, ngoài việc giúp bác sĩ chẩn đoán mức độ lệch lạc răng mặt và lập kế hoạch điều trị, còn rất hữu ích để theo dõi tiến triển của điều trị.

Hình chỉnh Nha + Mão sứ

Hai phương pháp chỉnh sửa răng khấp khểnh là sử dụng niềng răng (chỉnh răng) hoặc mão sứ (phục hồi răng).

Cả hai kỹ thuật đều có thể được thực hiện riêng biệt hoặc kết hợp, và ở cả trẻ em và người lớn nhưng nhìn chung, niềng răng là một chuẩn mực đối với bệnh nhân trẻ em. Mão đặc biệt thích hợp nếu răng đã bị mẻ hoặc xỉn màu.

Làm thế nào để xử lý khi răng bị thưa?

Kẽ hở hoặc khoảng trống giữa các răng thường do mất răng vì bị sâu hoặc chấn thương. Ngoài ra, một số người sinh ra đã có răng quá nhỏ so với hàm.

Khoảng trống có thể được thu hẹp bằng cách đeo nẹp răng trong thời gian hai năm. Hoặc là, mão răng, cầu răng hoặc cấy ghép titan có thể được sử dụng để lấp khoảng trống. Đối với bệnh nhân này, vì răng cũng bị mẻ nên mão răng là lựa chọn được ưa chuộng vì niềng sẽ không thể sửa lại các răng bị mẻ.

Mão sứ hoàn toàn đã được thực hiện cho hầu hết các răng trước ở trên và dưới và thực hiện trong cùng ngày. Các răng còn lại được tẩy trắng để hợp màu hơn.

Chỉnh nha là gì?

Chỉnh nha là một chuyên ngành trong nha khoa, chuyên về chẩn đoán, phòng ngừa và điều trị những bất thường về răng mặt. Những bất thường răng mặt là tình trạng lệch lạc của răng và xương hàm, đưa đến những rối loạn chức năng và đặc biệt ảnh hưởng đến vấn đề thẩm mỹ. Bác sĩ chỉnh nha phải có những kỹ năng chuyên sâu về thiết kế, gắn và kiểm soát các khí cụ chỉnh nha (như mắc cài) để di chuyển răng, môi, hàm vào vị trí phù hợp, làm cho khuôn mặt hài hòa hơn.

Tại sao chỉnh nha là cần thiết?

Chỉnh nha có thể làm tăng vẻ thẩm mỹ cho khuôn mặt khi răng, hàm và môi sắp xếp hài hòa nhau; thế nhưng một nụ cười xinh xắn không chỉ là lợi ích duy nhất. Một hàm răng lệch lạc có thể dẫn đến sâu răng, viêm nướu, viêm nha chu do khó vệ sinh răng miệng, ăn nhai khó khăn. Lực phân bố không đồng đều trên các răng có thể làm chấn thương khớp cắn, làm tiêu xương hoặc ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm…. Ngoài ra, trong một số trường hợp, chức năng phát âm cũng bị rối loạn.

Chỉnh nha mang lại cho bạn không chỉ một khuôn mặt hài hòa, một hàm răng đều đặn mà còn góp phần phòng ngừa những vấn đề răng miệng khác.

Ở tuổi nào có thể chỉnh nha?

Với những tiến bộ hiện nay của ngành chỉnh nha, cả trẻ em và người lớn đều có thể điều trị chỉnh nha được – vì răng khỏe mạnh có thể di chuyển được ở hầu hết các lứa tuổi. Tuy nhiên, việc điều trị tiến hành càng sớm sẽ càng tốt. Hiệp hội các Bác sĩ Chỉnh nha Hoa kỳ khuyến cáo trẻ em từ 7 tuổi nên được khám toàn diện về các vấn đề lệch lạc răng mặt. Một số vấn đề nếu được điều trị sớm sẽ dễ dàng hơn là đợi đến khi tất cả các răng vĩnh viễn mọc đầy đủ và khi sự tăng trưởng răng mặt đã gần như hoàn tất.

Đi khám bác sĩ chỉnh nha ở lứa tuổi nào cũng đều cần thiết cả nếu phụ huynh, nha sĩ tổng quát và bác sĩ y khoa thấy có vấn đề.

Nguyên nhân dẫn đến lệch lạc răng mặt là gì?

 Đa số lệch lạc răng mặt là do di truyền nhưng cũng rất nhiều trường hợp là do mắc phải.

Những trường hợp di truyền gồm tình trạng răng mọc chen chúc, răng thưa, răng dư hay thiếu và những bất thường răng mặt khác.

Những trường hợp mắc phải có thể là do một số bệnh lý tắc nghẽn đường hô hấp như VA và viêm Amidan quá phát, do các thói quen xấu như tật mút tay hay do mất sớm các răng sữa hay răng vĩnh viễn.

Cho dù là di truyền hay mắc phải, nhiều vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến sự sắp xếp của các răng mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển hàm mặt và sự hài hòa của khuôn mặt.

Vì sao phải niềng răng – chỉnh nha?

Lệch lạc răng mặt ảnh hưởng rất nhiều đến sự hài hòa và nét thẩm mỹ của khuôn mặt. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý trong giao tiếp xã hội. Cảm giác mặc cảm, thiếu tự tin là những vấn đề thường gặp ở những ngườAi có lệch lạc răng mặt mà không được điều trị chỉnh nha. Lệch lạc răng không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm giảm chức năng nhai; là yếu tố thuận lợi cho các bệnh lý sâu răng, mòn răng, viêm nướu, tụt nướu…

Nếu không được điều trị, nhiều lệch lạc răng hàm sẽ trở nên trầm trọng hơn; về lâu dài điều trị những vấn đề răng mặt phát sinh sau này sẽ tốn kém hơn điều trị chỉnh nha rất nhiều.

Bên cạnh việc cải thiện chức năng nhai và loại bỏ các yếu tố thuận lợi cho bệnh sâu răng và nha chu; điều trị chỉnh nha mang đến cho bạn một khuôn mặt hài hòa, giúp bạn tự tin hơn trong giao tiếp xã hội và nhất định bạn sẽ thành công hơn trong cuộc sống.

Thời gian niềng răng là bao lâu?

Thời gian điều trị chỉnh nha thay đổi tuỳ thuộc mức độ trầm trọng của các lệch lạc răng mặt, loại hình điều trị và sự hợp tác của bệnh nhân. Ngoài ra, mức độ phát triển của khối xương sọ mặt cũng là yếu tố ảnh hưởng đến thời gian điều trị. Với khí cụ tháo lắp, thời gian thường kéo dài hơn so với khí cụ cố định khi điều trị cùng một loại lệch lạc răng. Do vậy, khí cụ tháo lắp thường chỉ giới hạn trong những trường hợp đơn giản hoặc trong trường hợp làm khí cụ chức năng chỉnh hình xương. Thông thường, thời gian điều trị chủ động đối với chỉnh nha cố định mang mắc cài là từ 1 đến 3 năm. Những trường hợp nhẹ thường mất ít thời gian hơn; có một số bệnh nhân đáp ứng điều trị nhanh hơn so với người khác.

Mặc dù điều trị chỉnh nha đòi hỏi một thời gian khá dài, nhưng bù lại bạn sẽ có được một khuôn mặt hài hòa, một nụ cười xinh xắn và một hàm răng khỏe đẹp. Chức năng nhai tốt hơn góp phần nâng cao sức khỏe chung và hàm răng đẹp sẽ giúp bạn tự tin hơn trong cuộc sống.

Quy trình chỉnh nha thực hiện như thế nào?

Đầu tiên, bác sĩ chỉnh nha sẽ hỏi bệnh sử, khám lâm sàng, lấy dấu nghiên cứu, chụp ảnh ngoài mặt và trong miệng và chụp phim tia X để đánh giá các chỉ số sọ mặt. Tập hợp tất cả các dữ kiện này, ngoài việc giúp bác sĩ chẩn đoán mức độ lệch lạc răng mặt và lập kế hoạch điều trị, còn rất hữu ích để theo dõi tiến triển của điều trị. Kế hoạch điều trị sẽ được bác sĩ thảo luận tỉ mỉ và chi tiết với bạn trước khi tiến hành điều trị. Bạn sẽ được mang khí cụ chỉnh nha là loại tháo lắp hay cố định hoặc phối hợp các loại khí cụ này trong từng giai đoạn.

Khí cụ tháo lắp là khí cụ bạn có thể tháo ra và lắp vào dễ dàng. Thông thường khí cụ tháo lắp là những bản nhựa, trên đó có các móc dây kim loại, lò xo, cung môi… Bác sĩ sẽ điều chỉnh lực của các thành phần trong khí cụ mỗi khi tái khám. Trong một số trường hợp, bạn cũng có thể điều chỉnh khí cụ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.  Các khí cụ chỉnh hình chức năng như chụp đầu, bionator và khí cụ nới rộng hàm trên hướng dẫn phát triển và tăng trưởng của xương hàm ở trẻ em và trẻ vị thành niên. Chẳng hạn, khí cụ nới rộng hàm trên có thể mở rộng hàm trên bị hẹp trong vài tháng. Chụp đầu có thể làm cho hai hàm trên và dưới hài hòa nhau hơn.

Khí cụ cố định là những mắc cài được gắn cố định vào răng. Mắc cài có thể bằng sứ, kim loại hay nhựa. Một dây kim loại liên kết tất cả các mắc cài và thông qua mắc cài tạo lực làm di chuyển răng đến vị trí mong muốn. Lực tạo ra do khí cụ này là lực nhẹ liên tục, làm di chuyển răng nhưng không gây ra tổn hại các cấu trúc nâng đỡ răng bên dưới.

Sau khi các răng đã di chuyển đến vị trí mong muốn, khí cụ sẽ được tháo ra và kết quả sẽ được duy trì thêm một thời gian bằng các biện pháp duy trì. Nếu không có thời gian điều trị duy trì, các răng có thể di chuyển trở lại, hay còn gọi là tái phát.

Có mắc cài – Khí cụ  điều trị chỉnh nha nào thẩm mỹ?

Để giải quyết vấn đề thẩm mỹ, hiện nay nhiều phương pháp được sử dụng như: các mắc cài bằng nhựa, sứ; mắc cài phối hợp nhựa và kim loại, mắc cài gắn ở mặt trong răng, hoặc khí cụ bằng máng trong suốt. Tuy nhiên, những mắc cài mang tính thẩm mỹ cao như mắc cài gắn ở mặt trong của răng mang không thể giải quyết được mọi trường hợp điều trị chỉnh nha. Các dây cung hiện nay cũng khó thấy hơn. Một số dây cung được phủ một lớp màu sang, trông thẩm mỹ hơn.

Cảm giác khi mang mắc cài sẽ như thế nào?

Hầu hết mọi người đều cảm thấy khó chịu khi gắn mắc cài lần đầu tiên hay khi điều chỉnh lực trong suốt quá trình điều trị. Sau khi gắn mắc cài, răng có thể bị đau hay nhạy cảm với lực nhai từ 3 đến 5 ngày. Trong những trường hợp này, chỉ cần sử dụng thuốc giảm đau là đủ. Nếu thuốc giảm đau thông thường không giải quyết được, nên tái khám để bác sĩ xem xét và có thể điều chỉnh lực tác động lên răng của bạn. Môi, má, lưỡi cũng có thể bị kích thích nhẹ trong vòng một đến hai tuần cho đến khi quen với bề mặt mắc cài. Hiện nay, những loại mắc cài mới, loại tự gài (self-ligation) giúp giảm thiểu tối đa lực tác động lên răng nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả di chuyển răng và rất ít gây khó chịu trong quá trình điều trị.

Có cần phải chăm sóc đặc biệt đối với các răng mang mắc cài không?

Khi mang mắc cài cần phải tránh các thức ăn cứng và dẻo. Không được cắn đầu bút chì hay móng tay vì nhai các vật cứng sẽ làm hư các mắc cài và hậu quả là mất tác dụng, khiến thời gian điều trị kéo dài hơn.

Khi mang mắc cài, việc giữ vệ sinh răng miệng đòi hỏi phối hợp bàn chải thông thường và bàn chải chuyên dụng để chải rửa sạch sẽ phần răng bị cản trở bởi dây cung liên kết các mắc cài với nhau. Việc vệ sinh răng miệng trong trường hợp này thường khó khăn, mất nhiều thời gian hơn.

Bác sĩ chỉnh nha sẽ hướng dẫn cụ thể cho bạn phương pháp chăm sóc răng miệng khi mang mắc cài cũng như cách sử dụng các loại bàn chải chuyên dụng. Đừng ngần ngại yêu cầu bác sĩ giải thích cặn kẽ phương pháp giữ vệ sinh răng miệng khi đang điều trị chỉnh nha.

2.  NHỮNG VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP VỀ PHỤC HÌNH LÀ GÌ

Biết khám răng miệng đều đặn với một thái độ tích cực, thì dù có mang hàm giả bạn vẫn có thể lạc quan yêu đời và rất tự tin với nụ cười luôn nở trên môi.

Tôi có cần phải khám răng miệng định kỳ khi không còn răng hay không?

Dù bạn không còn răng và mang hàm giả toàn bộ việc khám răng miệng định kỳ cũng rất quan trọng. Mỗi lần khám, bác sĩ sẽ kiểm tra hàm giả có còn tốt hay không: độ khít sát của hàm, độ mòn của răng… Bác sĩ sẽ giúp bạn kiểm soát và phát hiện sớm các bệnh lý miệng, xương hàm và các cấu trúc liên quan, đặc biệt là bệnh ung thư. Biết khám răng miệng đều đặn với một thái độ tích cực, thì dù có mang hàm giả bạn vẫn có thể lạc quan yêu đời và rất tự tin với nụ cười luôn nở trên môi.

Cầu răng là gì?

Khi mất một vài răng, bạn sẽ cảm giác sự khác biệt trong ăn nhai cũng như phát âm. Để phục hồi các răng mất bạn có thể làm một hàm giả tháo lắp hoặc một cầu răng. Khi làm cầu răng, các răng lân cận vùng mất răng được chọn làm răng trụ sẽ được mài nhỏ. Một cầu răng được thực hiện gồm hai phần: các mão răng gắn lên các trụ đã mài nhỏ và nhịp cầu là phần răng giả thay thế răng mất. Cầu răng được gắn cố định vào răng trụ bằng xi-măng nha khoa. Cầu răng mang đến cho bạn một nụ cười tự tin, giúp bạn phục hồi hoàn toàn chức năng nhai, chức năng phát âm.

Cầu răng được làm bằng kim loại đơn thuần hoặc kim loại-nhựa hoặc kim loại-sứ. Kim loại sử dụng làm cầu răng có thể  là kim loại thường (hợp kim thép không rỉ), kim loại bán quý, hoặc kim loại quý. Kim loại bán quý hoặc kim loại quý có chi phí đắt hơn kim loại thường, nhưng tính tương hợp sinh học cao hơn, hoàn toàn không có tính kích ứng niêm mạc miệng.

Nếu bạn không muốn mài răng, ngày nay đã có implant, một giải pháp hoàn hảo. Các implant bằng titanium sẽ được cấy ghép vào xương hàm đóng vai trò các chân răng và trên đó sẽ làm các mão răng hay cầu răng.

 

Nha khoa thẩm mỹ là gì?

Nụ cười là cái đầu tiên bạn nhìn thấy ở một người và do đó, nụ cười là một phần rất quan trọng trong đời sống xã hội, cảm quan và tâm lý của chúng ta. Nha khoa thẩm mỹ gồm nhiều kỹ thuật phẫu thuật khác nhau và các chất liệu nha khoa mới nhất để mang lại nụ cười quyến rũ.

Bạn có thể làm sáng răng bị xỉn màu, làm trắng răng bị ố, thu hẹp kẽ hở giữa các răng, nắn thẳng răng khấp khểnh và hơn thế nữa như một phần của khám chữa răng toàn diện. Với sự ra đời của công nghệ mới, nụ cười của một người có thể thay đổi lớn, thường trong một ngày.

Làm trắng răng là gì?

Răng có thể được làm trắng bằng cách tẩy hóa chất sử dụng ôxy già và ánh sáng cường độ mạnh hoặc bằng cách bọc răng bằng mão hoặc bọc sứ, nghĩa là, bằng một lớp sứ mỏng sau khi loại bỏ một số cấu trúc bên ngoài.

Làm trắng răng thích hợp khi răng không quá xỉn màu và khi mối quan tâm chính là màu răng chứ không phải là sự thẳng hàng, kích thước hay hình dạng răng. Đối với bệnh nhân này, 8 mão sứ được thực hiện để cải thiện sự thẳng hàng và các răng khác được tẩy trắng để hợp màu với các mão phía trước.

Bọc răng là một lớp vỏ tùy chỉnh mỏng được thiết kế để phủ bề mặt trước của răng. Bọc răng được sử dụng để cải thiện hình thức nhờ bọc các răng bị xỉn màu, mẻ, vỡ, không thẳng hàng, hình dạng bất thường hoặc kẽ hở giữa các răng.

Trồng răng sứ là gì?

Hạn chế chính là khi các răng phía dưới quá sậm màu và lớp vỏ mỏng không che được màu bên dưới, trong trường hợp này, cần sử dụng mão, về bản chất là lớp vỏ sứ dày hơn. Vì chỉ mặt trước và cạnh của răng bị gọt, nên độ nhạy cảm sau khi điều trị ít hơn so với mão răng. Tuy nhiên, do mỏng hơn và phủ bề mặt răng ít hơn, chúng thường có xu hướng rơi hoặc vỡ cao hơn.

Mão sứ là gì?

Trước hết, răng bị gọt nhẹ xung quanh và khuôn được tạo. Công nghệ máy tính cho phép chúng tôi gọt ít hơn vì vừa vặn hơn.

Răng nhựa tạm thời mô phỏng sản phẩm cuối được lắp trong giai đoạn quá độ trong khi mão đang được làm từ khối sứ nguyên chất trong phòng lab tại chỗ của chúng tôi, bằng công nghệ sản xuất và thiết kế có sự hỗ trợ của máy tính mới nhất. (CADCAM).

Chỉ mất 2 giờ để tạo ra một mão và nhờ xử lý đồng thời, 6-12 mão có thể được tạo ra và lắp trong cùng ngày. Do đó, khám chữa răng toàn diện có thể được thực hiện trong vòng 3 ngày.

Cầu răng là gì?

Cầu Răng là cách thay thế răng sử dụng các răng bên cạnh răng bị thiếu làm nâng đỡ cho một răng nhân tạo lấp vào kẽ hở do một hoặc nhiều răng bị mất. Cầu được gắn bằng bột hàn răng và bệnh nhân không thể tháo ra được. Cầu có thể được làm bằng kim loại, vàng, hợp kim, sứ hoặc hỗn hợp các vật liệu này. Vì lý do thẩm mỹ, cầu răng bằng sứ hoàn toàn hoặc zircon được ưa chuộng. Mặc dù cầu răng là một phương pháp tốt để thay thế răng, vẫn cần phải gọt các răng bên cạnh để nâng đỡ và giữ. Như vậy, cấy ghép nha khoa ngày nay được coi là phương pháp thay thế răng lý tưởng.

Đối với bệnh nhân ở trên, răng cửa thứ hai ở cả hai bên đều bị thiếu nhưng khoảng trống ở cả hai bên không bằng nhau. Răng nanh bên phải được tạo để trông giống răng cửa và răng tiền hàm mô phỏng răng nanh nhờ sử dụng mão sứ. Ở bên trái, cầu răng bằng zircon được sử dụng để thay thế răng bị thiếu nhờ sự nâng đỡ từ răng cửa trước và răng nanh ở bên đó. Các răng còn lại được tẩy trắng để hợp màu hơn.

Chỉnh viền răng là gì?

Chỉnh viền răng là phương pháp chỉnh không đau và hiệu quả các khiếm khuyết nhỏ như răng bị mẻ, chiều dài răng không đều hoặc cạnh răng hơi lởm chởm, thường là do hậu quả của nghiến răng. Phương pháp này cũng cải thiện toàn bộ sức khỏe của răng bằng cách loại bỏ đường nứt hoặc răng mọc chồng nhau nơi mảng bám hoặc cao răng có thể tích tụ.

Vì chúng tôi chỉ mài tròn nhẹ lớp ngoài cùng của răng, thủ thuật này không đau và không cần tiêm thuốc gây tê tại chỗ.

Mối quan tâm duy nhất của bệnh nhân này là hình thức lởm chởm của răng phía trước bên trên, hậu quả của nghiến răng. Chỉnh viền răng tạo ra sự cố định nhanh chóng và đơn giản. Phương pháp này cũng giúp bệnh nhân quyết định nụ cười ở góc độ nào là quan trọng nhất. Chúng tôi cũng thường xuyên thực hiện thủ thuật này làm bước đầu tiên của bất kỳ ca khám chữa răng nào. Thủ thuật này giúp bệnh nhân nhanh chóng biết có thể thực hiện những cải tiến nào.

3.  SỰ KHÁC NHAU GIỮA HÀM RĂNG GIẢ LẮP THÔNG THƯỜNG VÀ RĂNG GIẢ LẮP LIỀN

Hàm giả được gọi là hàm giả thông thường hay hàm giả lắp liền tùy thuộc vào thời gian từ khi nhổ răng đến khi lắp hàm giả. Hàm giả được lắp ngay sau khi nhổ răng gọi là hàm giả lắp liền còn hàm giả thông thường được thực hiện sau nhổ răng một tháng rưỡi đến hai tháng.
 

Thông thường sau khi nhổ răng, phải chờ khoảng thời gian một tháng rưỡi đến hai tháng mới làm hàm được vì trong thời gian này xương hàm và nướu răng sẽ teo rất nhanh và hàm giả sẽ lỏng. Tuy nhiên có những người không chấp nhận tình trạng mất răng sau nhổ răng một thời gian như vậy, do đó hàm giả lắp liền là một nhu cầu thực tế.

Để làm hàm giả lắp liền, bác sĩ nha khoa sẽ lấy dấu trước khi nhổ răng, sau đó trên mẫu hàm thạch cao, những răng dự định nhổ được cắt bỏ và thực hiện một hàm giả. Khi đã hoàn tất bác sĩ sẽ hẹn ngày nhổ răng và gắn hàm ngay. Như vậy, bạn sẽ không trải qua một ngày nào trống răng cả. Nhược điểm của hàm giả lắp liền là tình trạng teo xương và nướu răng trong giai đoạn hai tháng đầu tiên. Bạn phải quay lại bác sĩ để được đệm hàm cho khít khao hoặc thay nền hàm hoặc làm lạm một hàm giả mới. Khi mang hàm lắp liền bạn phải quay lại bác sĩ thường xuyên mỗi hai tuần trong hai tháng đầu để đệm hàm vì xương và nướu sẽ teo rất nhanh nếu không đệm hàm kịp thời. 

Làm thế nào để giúp tôi không bị “trống răng” trong khi chờ làm răng giả?

Nếu sợ “trống răng”, bạn có thể làm hàm giả lắp liền. Để làm hàm giả lắp liền, bác sĩ nha khoa sẽ lấy dấu trước khi nhổ răng, sau đó trên mẫu hàm thạch cao, những răng dự định nhổ được cắt bỏ và thực hiện một hàm giả. Khi đã hoàn tất, bác sĩ sẽ hẹn ngày nhổ răng và gắn hàm ngay. Như vậy, bạn sẽ không trải qua một ngày nào trống răng cả. Nhược điểm của hàm giả lắp liền là tình trạng teo xương và nướu răng trong giai đoạn hai tháng đầu tiên. Bạn phải quay lại bác sĩ để được đệm hàm cho khít khao hoặc thay nền hàm hoặc làm lạm một hàm giả mới. Khi mang hàm lắp liền bạn phải quay lại bác sĩ thường xuyên mỗi hai tuần trong hai tháng đầu để đệm hàm vì xương và nướu sẽ teo rất nhanh nếu không đệm hàm kịp thời. 

Hàm giả phủ là gì?

Khi làm hàm giả, nếu bên dưới nền hàm còn răng hoặc có đặt implant để nâng đỡ thì gọi là hàm giả phủ. Trong một số trường hợp, còn một số răng còn tốt, những răng này được giữ lại, lấy tủy bọc một mão đặc biệt (không có múi rãnh như mão thông thường) để nâng đỡ hàm giả hoặc trong trường hợp mất hết răng, nhưng cấy ghép vài implant xương hàm để nâng đỡ hàm giả bên trên được gọi là hàm giả phủ.

So với hàm giả thông thường, hàm giả phủ sẽ bám dính tốt hơn, ổn định hơn, ít tiêu xương hơn. Tuy nhiên chi phí cho hàm giả phủ sẽ cao hơn so với hàm giả thông thường, đặc biệt trường hợp phải cấy ghép implant. Nếu bạn có điều kiện về tài chính hàm giả phủ sẽ là một lựa chọn thích hợp cho cả vấn đề thẩm mỹ và chức năng.

Khi mang hàm giả sẽ có cảm giác ra sao?

Khi mang hàm giả lần đầu tiên bạn sẽ cảm thấy vướng cộm, khó chịu rồi nước bọt tiết ra liên tục, phát âm khó khăn và đặc biệt là có thể đau niêm mạc bị sang chấn do hàm giả. Ngoài ra, một số người còn buồn nôn hoặc cảm giác căng thẳng, đau cơ, đau khớp. Những cảm giác vướng cộm, tăng tiết nước bọt hay rối loạn phát âm sẽ giảm dần sau một vài tuần. Tuy nhiên những cảm giác đau niêm mạc do sang chấn hàm giả, đau cơ, đau khớp  phải được bác sĩ khám và điều chỉnh.

Nói chung khi mang hàm giả bạn phải chấp nhận những khó chịu ban đầu trong vòng một vài tuần. Tuy nhiên nếu những cảm giác này kéo dài nghĩa hàm giả của bạn có vấn đề cần phải được điều chỉnh. Đừng e ngại mà phải báo cho bác sĩ của bạn tất cả những khó chịu mà bạn cảm thấy. Bác sĩ của bạn sẽ có lời khuyên và giải pháp thích hợp cho trường hợp của bạn.

Hàm giả bán hàm là gì? đặc điểm ra sao?

Khi mất răng bạn phải làm răng giả. Nếu răng giả được gắn vào một nền hàm và bạn có thể tự tháo ra và lắp vào được gọi là hàm giả bán hàm. Hàm giả bán hàm có hai loại: bán hàm nền nhựa và hàm khung.

Bán hàm nền nhựa có phần nền hoàn toàn bằng nhựa, trên đó có những móc kim loại để giữ hàm thông qua những răng thật còn lại. Khi nhai trên hàm giả bán hàm nền nhựa, toàn bộ lực nhai không truyền qua các răng thật còn lại mà sẽ truyền qua niêm mạc và xương hàm vùng mất răng bên dưới.

Hàm khung sẽ có nền là một khung kim loại cùng với những móc đúc liền khung nền hàm. Răng giả sẽ dính vào khung này nhờ vào phần nhựa màu hồng (giống như màu nướu). Hàm khung có ưu điểm gọn, nhỏ nên rất dễ chịu so với bán hàm nền nhựa. Ngoài ra, các móc trong hàm khung giúp truyền lực nhai qua các răng thật còn lại nên chức năng nhai sẽ tốt hơn. Hàm khung có  hai loại móc: loại thông thường hay còn gọi là móc nổi và loại thẩm mỹ, gọi là móc chìm (attachement) hay móc ngầm. Nếu bạn quan tâm đến vấn đề thẩm mỹ, móc chìm sẽ là lựa chọn khi phải đặt móc các răng phía trước dù chúng khá đắt so với móc thông thường.

Thông thường mang hàm bao lâu mới thấy quen, thấy thoải mái?

Vấn đề quen với hàm giả tùy thuộc từng người. Có người cảm thấy quen ngay trong tuần lễ đầu nhưng cũng có người mất hàng tháng mới quen được. Tuy nhiên thời gian trong bình là 2 – 3 tuần để quan với hàm giả. Khi đã quen với hàm giả, bạn sẽ thấy khó chịu khi không mang hàm.

Cách sử dụng hàm giả như thế nào là đúng?

Đầu tiên, bạn nên mang hàm cả ngày lẫn đêm trong 3 ngày đầu. Thời gian này giúp bạn quen dần với hàm giả nhanh hơn. Trong thời gian này chắc chắn bạn sẽ cảm thấy khó chịu và ngoài ra có thể đau do sang chấn niêm mạc. Nếu không đau quá hãy cố gắng mang hàm để phát hiện chính xác vùng đau và báo cho bác sĩ để mài chỉnh. Những ngày kế tiếp, bạn không nên mang hàm khi ngủ. Trước khi ngủ, bạn hãy tháo hàm, chải rửa sạch và ngâm vào một ly nước sạch hoặc thuốc ngâm hàm (hãy hỏi bác sĩ của bạn). Nếu bạn mang hàm khi ngủ, những răng còn lại sẽ rất dễ bị sâu (nếu bạn mang bán hàm nền nhựa), xương hàm sẽ bị tiêu nhanh hơn, đặc biệt khi bạn mang hàm giả toàn bộ. Ngoài ra, bạn có thể bị nhiễm nấm miệng do mang hàm giả liên tục.

Khi tháo và lắp hàm phải cẩn thận, theo đúng các mà bác sĩ đã hướng dẫn cho bạn. Nếu bạn tháo và lắp dễ dàng, thoải mái nghĩa là bạn đã làm đúng. Ngược lại, nếu bạn cảm thấy rất khó khăn khi tháo hàm và lắp hàm, hãy quay trở lại bác sĩ của bạn để được hướng dẫn. Đừng nên tự ý chỉnh sửa các móc để dễ dàng tháo lắp hàm.

Ngoài ra, bạn cần phải cẩn thận khi chải rửa hàm, đừng để bị văng hàm; vì có thể gãy hàm hoặc biến dạng các móc.  

Giữ gìn hàm giả thế nào cho đúng cách?

Hàm tháo ra rồi, nên đặt vào trong môt chiếc khăn nhỏ, gấp lại hay ngâm trong ly nước, phòng khi rơi hàm, không bị gãy, vỡ. Mỗi ngày, chải rửa hàm để lấy sạch bựa thức ăn, và tránh cho hàm bị nhiễm màu.

Đầu tiên rửa trôi các thức ăn dính trên hàm giả, sau đó mới dùng bàn chải để chải rửa hàm. Thấm ướt lông bàn chải, lấy một ít thuốc hoặc xà phòng rửa tay, chải nhẹ nhàng khắp hàm giả. Khi chải rửa nên sử dụng loại bàn chải lông mềm, để không làm trầy xước hàm. Lưu ý không sử dụng các chất có tính ăn mòn mạnh, sẽ làm hư hàm giả. Khi không mang hàm giả phải ngâm vào trong nước vì hàm giả có thể bị vênh nếu để khô.

Tôi sẽ ăn uống như thế nào khi mang hàm giả?

Khi bạn mang hàm giả loại hàm khung, việc ăn uống gần như là bình thường. Bạn chỉ cần lưu ý đừng ăn thức ăn quá dẻo và quá cứng.

Ngược lại, khi mang hàm giả nền nhựa hay hàm giả toàn bộ, bạn phải bỏ chút công sức để tập ăn. Sau giai đoạn quen với hàm giả, bạn bắt đầu tập ăn với thức ăn mềm, nhai đều hai bên (lưu ý không nhai phía trước) và nhai chậm. Dần dần, bạn sẽ ăn được thức ăn bình thường. Và bạn cũng phải lưu ý đừng ăn thức ăn quá dẻo và quá cứng.   

Khi ăn nhai bình thường, nếu bạn thấy không nhai thức ăn nhuyễn được hoặc hàm giả bị bật khi ăn phải báo cho bác sĩ của bạn biết để điều chỉnh. 

Mang hàm giả có ảnh hưởng gì đến phát âm?

Một hàm giả tốt phải đảm bảo không ảnh hưởng phát âm, ngoại trừ giai đoạn đầu chưa quen với hàm giả. Trong giai đoạn này có vài từ cần phải tập phát âm. Từ nào khó nói, thì bạn đọc lớn lên và lặp đi lặp lại cho quen. Khi nói mà hàm bật ra, thì tập nói chậm lại. Đôi khi cười lớn, ho thậm chí chỉ cười mỉm thôi cũng làm xê dịch hàm. Khi đó, hãy cắn nhẹ hai hàm lại rồi nuốt một cái, hàm sẽ vào lại đúng vị trí.

Khi đã quen với hàm giả mà bạn còn phát âm khó khăn, khả năng hàm giả của bạn có vấn đề cần phải chỉnh sửa. Trường hợp này hãy quay trở lại bác sĩ làm hàm giả cho bạn để kiểm tra lại hàm giả. Nếu bác sĩ của bạn không thể giải quyết được hãy tìm một bác sĩ chuyên khoa phục hình, bác sĩ này có thể sẽ giúp bạn giải quyết được tình trạng của bạn.

Mang hàm giả lâu ngày có gì xảy ra không, khi đó tôi phải làm gì?

Với thời gian, các cấu trúc trong miệng bạn sẽ thay đổi và ảnh hưởng đến hàm giả của bạn. Ảnh hưởng phổ biến nhất là tình trạng lỏng hàm do tiêu xương bên dưới nền hàm. Hàm lỏng sẽ dẫn đến ăn nhai mất ngon, phát âm kém, cảm giác không tự tin, khó chịu, đau, thậm chí gây loét hay nhiễm trùng… Một khi hàm giả lỏng, tình trạng tiêu xương sẽ diễn ra nhanh hơn nếu không điều chỉnh hàm giả kịp thời.

Tôi có thể tự chỉnh sửa hàm giả không?

Hoàn toàn không nên. Nhiều khả năng bạn sẽ hư hàm giả vì chỉnh sửa không đúng cách và không thể sửa chữa được. Khi có bất kỳ vấn đề nào xảy ra như lỏng hàm, sút răng, gãy hàm… hãy đến bác sĩ của bạn để được chỉnh sửa. Trường hợp đơn giản có thể sửa chữa trong ngày và trường hợp phức tạp có thể phải đợi vài ngày hoặc phải làm lại hàm giả mới.

Khi mang hàm giả, chăm sóc răng miệng có gì đặc biệt không?

Khi mang hàm giả, việc chăm sóc răng miệng đòi hỏi phải kỹ hơn so với bình thường đặc biệt là các răng mang móc. Những răng này dễ bị nhét thức ăn hơn, do đó nguy cơ sâu răng và bệnh nha chu ở những răng này cũng cao hơn. Ngoài ra, chế độ ăn uống hợp lý cũng góp phần làm cho răng nướu khỏe mạnh.

Tôi có nên sử dụng keo dán hàm không?

Trong một số trường hợp, dù hàm giả khít sát nhưng vẫn không dính được do những yếu tố khách quan như nước bọt của bạn quá loãng, diện tích nền hàm nhỏ… keo dán hàm giúp cải thiện khả năng dính của hàm giả. Lưu ý rằng keo dán hàm không phải là giải pháp cho trường hợp hàm giả cũ, lỏng. Khi hàm giả lỏng không còn dính bạn phải đến bác sĩ để kiểm tra và có giải pháp phù hợp cho bạn. Không nên tự động mua keo dán để giúp hàm dính vì hàm lỏng sẽ làm trầm trọng hơn vấn đề tiêu xương.

Khi nào tôi nên thay hàm giả mới

Thông thường sau một thời gian (2 – 4 năm) mang hàm giả, hàm sẽ bị lỏng do xương bị tiêu, hàm có thể gãy, vỡ, các răng có thể bị mòn… Bạn nên khám để bác sĩ quyết định cách giải quyết vấn đề của bạn. Nếu hàm lỏng nhưng các răng còn tốt, không bị mòn, có thể bác sĩ chỉ đệm hàm hoặc thay nền hàm là đủ. Trường hợp hàm giả lỏng và các răng mòn nhiều cách tốt nhất là làm lại hàm giả mới.

Nếu tiếp tục sử dụng với hàm giả đã bị lỏng, việc ăn nhai sẽ mất ngon, khả năng phát âm cũng bị ảnh hưởng. Hàm giả lỏng còn gây đau và có thể gây loét làm bạn rất khó chịu.

Khi mang hàm giả toàn bộ, tôi có cần phải chăm sóc miệng nữa không?

Tất nhiên là có. Vào buổi sáng, hoặc sau khi ăn, hay trước khi đi ngủ, tháo hàm giả ra, dùng bàn chải lông mềm, chải nhẹ nhàng lên nướu, lưỡi, vòm miệng (lưu ý đùng thọc sâu bàn chải vào họng, coi chừng bị nôn đấy nhé!). Sau đó súc miệng, vệ sinh hàm giả cho sạch, rồi mang trở lai, hoặc cất đúng chỗ (nếu đi ngủ). Việc chải nướu, lưỡi, vòm họng giúp chải sạch bựa thức ăn, làm máu lưu thông, nhờ đó mà nướu, miệng được khỏe mạnh.

4.  CÁCH PHÒNG TRÁNH MÒN RĂNG

Thời gian gần đây, răng tôi rất hay bị buốt khi ăn cả đồ nóng và đồ lạnh. Tôi đi khám thì được bác sĩ cho biết tôi bị mòn khuyết cổ răng. Xin hỏi có biện pháp nào phòng tránh được bệnh này?

Thời gian gần đây, răng tôi rất hay bị buốt khi ăn cả đồ nóng và đồ lạnh. Tôi đi khám thì được bác sĩ cho biết tôi bị mòn khuyết cổ răng. Xin hỏi có biện pháp nào phòng tránh được bệnh này?

Mòn răng là một nguyên nhân gây phá hủy mô răng. Trong đa số các trường hợp mòn răng đều có tăng nhạy cảm của răng khi ăn uống. Mòn khuyết ở cổ răng thường bị đau buốt khi ăn đồ nóng, lạnh, chua, ngọt, nếu nặng hơn có thể gây viêm tủy, hoại tử tủy và viêm quanh chóp răng. Nguyên nhân gây mòn răng bao gồm mòn răng cơ học (chải răng quá mức, nghiến răng…) và mòn răng hóa học (do tiếp xúc với dung dịch có tính acid lâu ngày gây mất cấu trúc của răng như nước ngọt có ga, trái cây có vị chua…) hay do nguyên nhân khác.

Việc điều trị mòn răng do bác sĩ nha khoa chỉ định tùy thuộc vào nguyên nhân gây mòn, mức độ nặng nhẹ, sự lan rộng của tổn thương, tuổi và sự hợp tác của người bệnh, tính nhạy cảm của răng. Mòn răng hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng cách tránh các nguyên nhân gây mòn răng như đã nêu trên, chẳng hạn như không sử dụng những thức ăn quá cứng, điều trị tật nghiến răng, sử dụng bàn chải mềm và chải răng đúng cách vì nếu không sẽ gây mòn răng cơ học rất nhanh. Những công nhân làm việc trong môi trường tiếp xúc với hơi và bụi nước có tính acid (ở các nhà máy sản xuất ắc-quy chì…) cần phải có bảo hộ lao động.

Trong thư bạn không nói rõ bạn bị mòn răng hàm hay răng cửa nên chúng tôi không thể đưa ra lời khuyên cụ thể được. Tốt nhất bạn nên tới bác sĩ nha khoa để khám, tránh để răng mòn thêm. Ngoài ra, cũng cần nói thêm, trong trường hợp răng lệch lạc cần được bác sĩ thăm khám, tư vấn nắn chỉnh răng để các răng được ngay ngắn, tạo nên sự ăn khớp của hai hàm, tránh hiện tượng mòn quá mức ở một số vị trí của hàm răng.

 NHA KHOA TRƯỜNG GIANG